Kärnan på en halv minut#
De fem samordnande bindeorden i tyskan sammanfattas med akronymen ADUSO:
Aber Denn Und Sondern Oder (ADUSO)
Dessa konjunktioner har Position 0 (nollposition):
- De räknas inte som ett satsled i meningen.
- Satsen som följer har helt normal huvudsatsordföljd (Subjekt på plats 1 + Finit verb på plats 2)!
Huvudsats 1 Pos. 0 Pos. 1 (Subjekt) Pos. 2 (Finit verb)
--------------------------------------------------------------------------------
Ich lerne Deutsch, UND ich wohne in Berlin.
Er hat viel gelernt, ABER er hat die Prüfung nicht bestanden.
Wir bleiben zu Hause, DENN es regnet in Strömen.
Möchtest du Tee ODER trinkst du lieber Kaffee?
Er trinkt kein Bier, SONDERN er trinkt Wasser.
1. "Aber" kontra "Sondern": Den viktiga skillnaden#
Båda orden översätts ofta med "men" på svenska, men de har helt skilda funktioner:
1. SONDERN = "utan" / "i stället"#
- Används ENDAST efter en föregående negation (nicht eller kein).
- Det rättar till eller ersätter det förnekade påståendet:
- Das ist nicht mein Auto, sondern das Auto meines Bruders.
(Det där är inte min bil, UTAN min brors bil.) - Er lernt kein Spanisch, sondern er lernt Deutsch.
2. ABER = "men" / "dock"#
- Uttrycker en kontrast eller inskränkning, utan att upphäva det första påståendet:
- Er ist reich, aber er ist nicht glücklich.
(Han är rik, men han är inte lycklig.) - Ich habe den Schlüssel gesucht, aber ich habe ihn nicht gefunden.
2. "Denn" kontra "Weil" (Orsaksbindeord)#
Både denn och weil betyder eftersom / för att / ty. Skillnaden ligger helt i ordföljden:
1. DENN (Samordnande, Position 0):
Ich bleibe zu Hause, DENN [ich] (bin) krank.
Pos 0 Subj Verb
2. WEIL (Underordnande, Bisats med verbet SIST!):
Ich bleibe zu Hause, WEIL [ich] krank (bin).
Verb sist!
Denn kräver alltid ett kommatecken före sig, men tillåter dig att behålla den vanliga ordföljden!
3. Sammandragning vid samma subjekt#
Om båda satserna binds samman med und eller oder och har samma subjekt, kan subjektet utelämnas i den andra satsen:
- Er kam nach Hause und [er] aß sofort zu Abend.
-> Er kam nach Hause und aß sofort zu Abend.
10 autentiska exempel#
- Ich habe Hunger, aber im Kühlschrank ist nichts mehr zu essen.
(aber på position 0, im Kühlschrank i förfältet på plats 1, ist på plats 2.) - Wir können heute spazieren gehen oder wir bleiben gemütlich zu Hause.
(oder på position 0, wir på plats 1, bleiben på plats 2.) - Er trinkt keinen Kaffee, sondern er bevorzugt grünen Tee.
(sondern efter negationen keinen Kaffee: utan han föredrar te.) - Ich freue mich auf das Wochenende, denn ich habe zwei freie Tage.
(denn med normal ordföljd: ich på plats 1, habe på plats 2.) - Sie spricht sehr gut Englisch und sie lernt jetzt auch Deutsch.
(und på position 0.) - Das Kleid ist nicht rot, sondern es ist dunkelblau.
(sondern rättar till färgen efter negationen nicht rot.) - Die Sonne scheint, aber der Wind ist noch ziemlich kalt.
(aber uttrycker kontrast utan negation.) - Fahren wir mit dem Zug oder nehmen wir das Auto?
(oder i frågesats.) - Er hat sich sehr beeilt, denn er wollte den Zug nicht verpassen.
(denn + er på plats 1 + wollte på plats 2.) - Wir haben lange gesucht, aber die Straße nicht gefunden.
(aber med gemensamt subjekt.)
Snabbkoll: Und, aber, oder, denn, sondern
Fråga 1 av 6
💡 De fem samordnande konjunktionerna kallas ADUSO.