Genomgång / Tysk grammatik

Verbens kasus och valens

Lär dig verbens rektion i tyskan: vilka verb som styr ackusativ, vilka som kräver dativ (helfen, danken, gefallen) och de sällsynta verb som styr genitiv. Inklusive dubbla objekt och betydelseskiftande valens.

Genomgång
K07
Orienterande nivå
A2–B2

Kärnan på en halv minut#

Ett verbs rektion är dess grammatiska makt att kräva ett visst kasus hos sitt objekt:

1. VERB MED ACKUSATIV (ca 85% av alla verb):
   sehen, kaufen, haben, lieben, trinken, lesen, fragen, suchen
   "Ich sehe DEN Mann."   "Ich trinke EINEN Kaffee."

2. VERB MED DATIV (Mottagare, nytta/skada, relation):
   helfen, danken, gefallen, gehören, glauben, gratulieren, schmecken, passen
   "Ich helfe DEM Mann."  "Das Buch gefällt MIR."

3. VERB MED BÅDE DATIV OCH ACKUSATIV (Ditransitiva verb):
   geben, schenken, zeigen, schicken, erklären, empfehlen
   "Ich gebe  [DEM FREUND] (Dativ)  [DAS BUCH] (Ackusativ)."

1. Den livsviktiga Dativ-listan#

Dessa vanliga verb tar aldrig ackusativ. De styr alltid dativ i tyskan:

VerbSvensk betydelseAutentiskt exempel
helfenhjälpaKannst du mir bitte helfen?
dankentackaIch danke Ihnen herzlich.
gefallenbehaga / gillaDie Stadt gefällt meinen Eltern.
gehörentillhöra / ägas avDas Auto gehört meinem Bruder.
glaubentro (på en person)Ich glaube dir kein Wort!
gratulierengratuleraWir gratulieren dem Geburtstagskind.
passenpassa (storlek/tid)Der Termin passt mir gut.
schmeckensmaka (gott för)Die Suppe schmeckt den Gästen.
antwortensvara (en person)Er antwortet dem Lehrer nicht.
fehlensaknas / fattasDu fehlst mir so sehr.
Subjekt-objekt-fällan vid "gefallen":
  På svenska säger vi: "Jag gillar filmen" (Jag = subjekt).
  På tyska säger man:   "Der Film gefällt MIR" (Filmen = subjekt, mir = dativobjekt)!

2. Två objekt: Dativ för personen, Ackusativ för saken#

När ett verb har två objekt svarar dativen på Åt vem? och ackusativen på Vad?:

  • Der Vater schenkt seinem Sohn (Dativ) ein Fahrrad (Ackusativ).
  • Der Kellner bringt den Gästen (Dativ) die Speisekarte (Ackusativ).
  • Können Sie mir (Dativ) den Weg (Ackusativ) erklären?

3. Sällsynta verb med Genitiv (Högtidligt språk)#

En liten grupp verb styr genitiv i stället för ackusativ eller dativ. De förekommer främst i officiella sammanhang, litteratur och juridik:

  • gedenken (hedra minnet av):
    Wir gedenken der Opfer des Krieges. (Vi hedrar offrens minne.)
  • sich rühmen (skryta med):
    Er rühmt sich seiner großen Erfolge.
  • beschuldigen (anklaga för något):
    Man beschuldigte ihn des Diebstahls. (Man anklagade honom för stöld.)

I modernt vardagsspråk ersätts de flesta genitivverb med prepositionsuttryck.


10 autentiska exempel#

  1. Der Arzt hilft dem verletzten Sportler sofort.
    (helfen styr dativ: dem Sportler.)
  2. Ich habe gestern einen interessanten Artikel gelesen.
    (lesen styr ackusativ: einen Artikel.)
  3. Die neue Brille steht dir wirklich ausgezeichnet!
    (stehen = klä någon, styr dativ: dir.)
  4. Wie gefällt Ihnen unser neues Bürogebäude?
    (gefallen styr dativ: Ihnen.)
  5. Der Lehrer erklärt den Schülern die schwere Grammatikregel.
    (den Schülern dativ + die Regel ackusativ.)
  6. Das Buch gehört nicht mir, sondern meiner Schwester.
    (gehören styr dativ: mir, meiner Schwester.)
  7. Ich vertraue meinem besten Freund vollkommen.
    (vertrauen styr dativ: meinem Freund.)
  8. Der Polizist fragte den Autofahrer nach seinen Papieren.
    (fragen styr ackusativ: den Autofahrer.)
  9. Das Essen schmeckt uns allen hervorragend.
    (schmecken styr dativ: uns allen.)
  10. Die Regierung gedenkt der Gefallenen.
    (gedenken styr genitiv: der Gefallenen.)

Snabbkoll: Verbens kasus och valens

Fråga 1 av 6

💡 Vilket kasus styr majoriteten av tyska vanliga transitiva verb (kaufen, sehen, trinken, haben)?

Vilket kasus är standardobjektets kasus i tyskan?

Har du gått igenom lektionen?Läst-status sparas i din lokala studieplan och skiljs från dina övningsresultat.