Kärnan på en halv minut#
Ett verbs rektion är dess grammatiska makt att kräva ett visst kasus hos sitt objekt:
1. VERB MED ACKUSATIV (ca 85% av alla verb):
sehen, kaufen, haben, lieben, trinken, lesen, fragen, suchen
"Ich sehe DEN Mann." "Ich trinke EINEN Kaffee."
2. VERB MED DATIV (Mottagare, nytta/skada, relation):
helfen, danken, gefallen, gehören, glauben, gratulieren, schmecken, passen
"Ich helfe DEM Mann." "Das Buch gefällt MIR."
3. VERB MED BÅDE DATIV OCH ACKUSATIV (Ditransitiva verb):
geben, schenken, zeigen, schicken, erklären, empfehlen
"Ich gebe [DEM FREUND] (Dativ) [DAS BUCH] (Ackusativ)."
1. Den livsviktiga Dativ-listan#
Dessa vanliga verb tar aldrig ackusativ. De styr alltid dativ i tyskan:
| Verb | Svensk betydelse | Autentiskt exempel |
|---|---|---|
| helfen | hjälpa | Kannst du mir bitte helfen? |
| danken | tacka | Ich danke Ihnen herzlich. |
| gefallen | behaga / gilla | Die Stadt gefällt meinen Eltern. |
| gehören | tillhöra / ägas av | Das Auto gehört meinem Bruder. |
| glauben | tro (på en person) | Ich glaube dir kein Wort! |
| gratulieren | gratulera | Wir gratulieren dem Geburtstagskind. |
| passen | passa (storlek/tid) | Der Termin passt mir gut. |
| schmecken | smaka (gott för) | Die Suppe schmeckt den Gästen. |
| antworten | svara (en person) | Er antwortet dem Lehrer nicht. |
| fehlen | saknas / fattas | Du fehlst mir so sehr. |
Subjekt-objekt-fällan vid "gefallen":
På svenska säger vi: "Jag gillar filmen" (Jag = subjekt).
På tyska säger man: "Der Film gefällt MIR" (Filmen = subjekt, mir = dativobjekt)!
2. Två objekt: Dativ för personen, Ackusativ för saken#
När ett verb har två objekt svarar dativen på Åt vem? och ackusativen på Vad?:
- Der Vater schenkt seinem Sohn (Dativ) ein Fahrrad (Ackusativ).
- Der Kellner bringt den Gästen (Dativ) die Speisekarte (Ackusativ).
- Können Sie mir (Dativ) den Weg (Ackusativ) erklären?
3. Sällsynta verb med Genitiv (Högtidligt språk)#
En liten grupp verb styr genitiv i stället för ackusativ eller dativ. De förekommer främst i officiella sammanhang, litteratur och juridik:
- gedenken (hedra minnet av):
Wir gedenken der Opfer des Krieges. (Vi hedrar offrens minne.) - sich rühmen (skryta med):
Er rühmt sich seiner großen Erfolge. - beschuldigen (anklaga för något):
Man beschuldigte ihn des Diebstahls. (Man anklagade honom för stöld.)
I modernt vardagsspråk ersätts de flesta genitivverb med prepositionsuttryck.
10 autentiska exempel#
- Der Arzt hilft dem verletzten Sportler sofort.
(helfen styr dativ: dem Sportler.) - Ich habe gestern einen interessanten Artikel gelesen.
(lesen styr ackusativ: einen Artikel.) - Die neue Brille steht dir wirklich ausgezeichnet!
(stehen = klä någon, styr dativ: dir.) - Wie gefällt Ihnen unser neues Bürogebäude?
(gefallen styr dativ: Ihnen.) - Der Lehrer erklärt den Schülern die schwere Grammatikregel.
(den Schülern dativ + die Regel ackusativ.) - Das Buch gehört nicht mir, sondern meiner Schwester.
(gehören styr dativ: mir, meiner Schwester.) - Ich vertraue meinem besten Freund vollkommen.
(vertrauen styr dativ: meinem Freund.) - Der Polizist fragte den Autofahrer nach seinen Papieren.
(fragen styr ackusativ: den Autofahrer.) - Das Essen schmeckt uns allen hervorragend.
(schmecken styr dativ: uns allen.) - Die Regierung gedenkt der Gefallenen.
(gedenken styr genitiv: der Gefallenen.)
Snabbkoll: Verbens kasus och valens
Fråga 1 av 6
💡 Vilket kasus styr majoriteten av tyska vanliga transitiva verb (kaufen, sehen, trinken, haben)?